Doseljavanje Ukrajinaca u Sremsku Mitrovicu

Novodoseljena ukrajinska porodica. Fotografija napravljena 1963. goine.

Ukrajinci iz Sremske Mitrovice vode poreklom iz Galicije, čiji se jedan deo danas nalazi u Ukrajini.

Prvi dokument o doseljenju izdat je 1880. godine, ali je proces počeo deset godina kasnije. Razlozi doseljavanja bili su ekonomske i društveno – političke prirode.

Mapa Galicije u Austrougarskoj 1914. godine. Autor: Mariusz Paździora, vikipedija.

Od 1890. do 1914. Ukrajinci su se doseljavali u Bosnu, koja je kao i Galicija bila u sastavu Austrougarske carevine.

U Bosnu su prešli većinom zemljoradnici iz Galicije, iz sledećih okruga: Bučač, Rava Ruska, Berežani, Ternopilj, Rogaten, Zoločiv, Brode, Drogobeč, Pidhajci, Gorodenka, Glumač, Skalat, Husjaten i još nekih.

Ukrajinci su se naselili u kotarima Prnjavor, Banja Luka, Derventa i Prijedor. Odmah nakon doseljavanja počelo se sa zasnivanjem parohija u Prnjavoru, Devetini, Staroj Dubravi, Banjaluci, Kozarcu, Derventi, Lišnji, Kamenici, Lepenici, Cerovljanima i Hrvaćanima.

Semen i Nastja Kozak su se doselili u Laćarak 1943. godine. Semen je rođen u Zbaražu u Galiciji.

U Drugom svetskom ratu neka od ovih naselja su uništena, pa su se Ukrajinci iz Bosne raseljavali u nove krajeve.

U posleratnim godinama Ukrajinci su dolazili u Srem i u Sremsku Mitrovici u potrazi za boljim životom. Prva ukrajinska porodica doselila se 1943. godine u Sremsku Mitrovicu, tačnije u Laćarak, to je bila porodica Semena Kozaka.

Prva pričest. Većina dece su potomci ukrajinskih doseljenika iz Bosne. Fotografija iz 1974. godine.

Većina doseljenika je u tim prvim posleratnim danima utočište našla u okolnim selima – Šašincima, Jarku, Vognju i Laćarku ali su kasnije mnogi Ukrajinci iz tih sela prešli u Mitrovicu.

Između 1943 i 1960. godine u Šašince se doselilo 40 ukrajinskih porodica, a u Laćarak čak 60 porodica. Prvo ukrajinsko dete upisano u knjigu krštenih u Grkokatoličkoj crkvi Vaznesenja Gospodnjeg, bila je Marija Pisanjuk od oca Mihajla Pisanjuka i majke Sofije.

Marija se rodila 30. marta 1945. godine a krštena je 2. aprila iste godine. Prema popisu iz 1971. godine u Sremskoj Mitrovici živelo je 712 Ukrajinaca.

Porodična prezimena Ukrajinaca u Sremskoj Mitrovici su: Babij, Bakaj, Balacki, Baran, Basišćuk, Bojko, Branecki, Bukovski, Vasilišin, Vaselek, Voljanek, Vorinski, Vorotnjak, Gimbarovski, Gregus, Glavacki, Gregorinski, Dereh, Dušenjko, Duma, Derenj, Dutčak, Dutka, Žurovski, Zabolotni, Zahorodni, Zajac, Zastavni, Ilčešin, Iljčešin, Ivaščenko, Jablanski, Jari, Kalinovski, Kališčuk, Kanjuga, Kapitan, Kaprocki, Kopestenski, Kopestenskij, Korčak, Korpak, Kit, Kot, Kovalj, Kozak, Kozamko, Kozenko, Krasnovski, Kravec, Kričko, Krivošija, Kuljčicki, Kurman, Lasek, Leščuk, Lobožinski, Lotocki, Ljahović, Ljaškevič, Mađarovski, Magerovski, Magerovskij, Macek, Meljnik, Mohun, Moroz, Moskalj, Nahajovski, Nahojovski, Nalesnik, Njemi, Okarjačenko, Ovšek, Paćuk, Pavlešin, Pavljuk, Pisanjuk, Pitka, Pižuk, Potocki, Precep, Precepa, Pristajko, Rava, Rebaček, Repak, Rudi, Sapun, Semjaniv, Senešin, Sikora, Skakun, Sokaljski, Sokoljski,Somborski, Stecenko, Stefanjuk, Sukanica, Taradajko, Terljuk, Tur, Fitenko, Hančovski, Hevka, Holovka, Hrecešin, Humeni, Čorni, Šćiban, Ševčuk, Šikora, Šimonjik, Škiljni, Šmorhaj.

Grkokatolička crkva Vaznesenja Gospodnjeg, neakd

Ukrajinci u Sremskoj Mitrovici su Grkokatoličke vere i pripadaju parohiji „Vaznesenja Gospodnjeg“ osnovanoj 1886. godine.

Grkokatolička crkva Vaznesenje Gospodnjeg počela je da se gradi 1905. godine a izgrađena je u narednim godinama. 

Jedna od najstarijih fotografija prvih članova „Kolomejke“ napravljena 1981. godine posle probe ispred Doma omladine. Na Slici su: Nada Kaprocki, Vera Kaprocki, Ljupka Kaprocki, Saša Jurišić, Slobodan Rosić, Nada Ljahović, Olena Hevka, Slavko Semjaniv, Zenja Semjaniv, Slobodan Ferger, Slavko Čorni, Petar Kopestenski, Nikola Ljahović, Emil Ljahović.

Ukrajinci su u Sremskoj Mitrovici 1979. godine osnovali Društvo za negovanje ukrajinske kulture „Kolomejka“.

Izvor: Ukrajinci u Sremskoj Mitrovici i okolnim selima, Petar Ljahović, Mihajlo Ljahović, 2016. godine

Prethodni tekstDevet pacijenata na Kovid odeljenju mitrovačke Bolnice
Sledeći tekstMITROVAČKI vatrogasci gase požare u Grčkoj